Türkiye’de İş Kazalarının Ürküten Gerçeği: %90’ı Tedbirsizlikten Kaynaklanıyor
Ülkemizde her yıl trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazaları, ekonomimizi derinden sarsmaya devam ediyor. Yapılan araştırmalar, bu kazaların yıllık maliyetinin tam 10 milyar doları aştığını ortaya koyuyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu vahim tablo karşısında önemli uyarılarda bulundu.
İş Güvenliği: Bir Masraf Değil, Stratejik Bir Yatırım
Emin Tükel, iş güvenliği konusunda alınan tedbirlerin bir maliyet kalemi olarak görülmesinin büyük bir yanılgı olduğunu vurguladı. Tükel, “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, bir harcama değil, geleceğe yapılan en önemli yatırımdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tüm iş yerlerinin eksiksiz uyması, hem çalışanların can güvenliğini sağlayacak hem de ülke ekonomisine büyük katkı sunacaktır,” ifadelerini kullandı.
2013 yılından bu yana yürürlükte olan ve 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerini kapsayan 6331 sayılı Kanun, geride kalan 13 yıllık süreçte önemli tartışmalara sahne oldu. Ancak zamanla, iş güvenliğinin ne denli hayati bir konu olduğu ve alınan önlemlerin bir yatırım niteliği taşıdığı net bir şekilde anlaşıldı. İstatistikler, Türkiye’deki iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve alınmayan tedbirlerden kaynaklandığını gösteriyor. Avrupa’da iş kazaları sıralamasında maalesef üst sıralarda yer alan ülkemizde, bu kazaların ekonomiye maliyeti 10 milyar doları aşarken, bu maliyetin sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanmasıyla hem can kayıplarının önüne geçilebileceği hem de ülke ekonomisinin 7.5 milyar dolar kazanabileceği hesaplanıyor.
Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önemi
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmamasının temelinde yatan en büyük sorunun “farkındalık eksikliği” olduğunu belirtti. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu söyleyen Tükel, “Oysa alınmayan her basit önlem, ileride telafisi mümkün olmayan daha büyük maliyetlere ve acılara yol açıyor. Artık tehlike sınıfı ne olursa olsun, tüm iş yerlerinin İSG hizmeti alması yasal bir zorunluluk,” diye konuştu.
Tükel, iş kazalarına yol açan en yaygın nedenleri şöyle sıraladı:
- Elektrik panolarının düzenli kontrol edilmemesi
- Makine koruyucularının kapatılmaması
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygun olmaması ve doğru kullanılmaması
- Kimyasal etiketlerinin güncel olmaması
- Yetersiz veya hiç verilmeyen iş güvenliği eğitimleri
“Maalesef ülkemizdeki en büyük tehlike ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesidir,” diyen Tükel, çalışanların alışkanlık haline getirdiği risk alma davranışlarının da kazaları tetiklediğini vurguladı. Kişisel koruyucu donanımların (KKD) takılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu belirten Tükel, “Bu kumarın kaybedeni maalesef çoğu zaman çalışanlar oluyor,” diyerek sözlerini tamamladı.
