Denizli’nin Çameli İlçesinden Dünya Bilimine Büyük Katkı: Yeni Bir Bitki Türü Keşfedildi
magazinfikir.com.tr olarak, Türkiye’nin biyoçeşitliliğine dair heyecan verici bir gelişmeyi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle ünlü Çameli ilçesinde, emekli bir fen bilgisi öğretmeni tarafından keşfedilen ve yapılan bilimsel çalışmalarla yeni bir tür olduğu kanıtlanan bitki, artık uluslararası literatürdeki yerini aldı. Çameli pelemiri olarak adlandırılan bu değerli bitki, bilim dünyasına kazandırıldı.
Keşfin Perde Arkası: Emekli Öğretmenin Gözünden Bilime
Bu önemli keşfin temeli, doğa yürüyüşlerini seven ve çevresindeki her detayı dikkatle gözlemleyen emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in bir doğa gezisi sırasında atıldı. Özdemir’in dikkatini çeken ve daha önce literatürde rastlanmayan bitki, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin titiz çalışmalarıyla incelendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, bu bitkinin daha önce tanımlanmamış yeni bir tür olduğu anlaşıldı.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, keşif sürecini şu sözlerle aktardı: “Yeni tür ilk olarak, bölgenin doğasını yakından takip eden ve arazi gözlemleriyle çalışmalara değerli katkılar sunan emekli öğretmen Rıfat Özdemir tarafından fark edildi. Ardından Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümünden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yürüttüğümüz kapsamlı morfolojik değerlendirmeler, bitkinin mevcut türlerle örtüşmediğini ortaya koydu. Türün yakın akrabalarından ayrıldığı noktaları moleküler düzeyde netleştiren ISSR analizleri ise Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından titizlikle gerçekleştirildi. Bilimsel çalışmanın tamamlanmasıyla birlikte türün bilim için tamamen yeni olduğu kanıtlandı ve makale, taksonomi alanının saygın dergilerinden Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası literatüre girdi.”
Bilimsel Adı ve Türkçe Karşılığı: Cephalaria cameliensis ve Çameli Pelemiri
Yapılan bilimsel değerlendirmeler ve analizler sonucunda, yeni keşfedilen bitkiye uluslararası alanda tanınan bilimsel adı olan “Cephalaria cameliensis” verildi. Bitkinin keşfedildiği yer olan Çameli ilçesinin adı, bu bilimsel isme de entegre edilerek, Türkçe’de ise “Çameli pelemiri” olarak adlandırıldı. Bu isimlendirme, hem bitkinin coğrafi kökenini vurguluyor hem de yerel bir değeri uluslararası bilime taşıyor.
Tehdit Altındaki Bir Değer: Çameli Pelemiri’nin Koruma Durumu
Prof. Dr. Yıldırım, yaptıkları araştırmaların türün ekolojik durumu hakkında da önemli bilgiler sunduğunu belirtti. “Araştırma sonuçlarına göre Çameli pelemiri, yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasında yer alan dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre arasındaki habitatlarda yayılış gösteriyor. Türün yaşam alanının sınırlı olması ve bölgede gözlenen yoğun otlatma baskısı nedeniyle, Cephalaria cameliensis’in IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesini öneriyoruz” diyen Yıldırım, türün korunması için acil önlemler alınması gerektiğini vurguladı.
Bu keşif, Türkiye’nin bitki çeşitliliği açısından ne kadar zengin bir coğrafya olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülkemiz, Cephalaria cinsi için önemli bir çeşitlenme merkezi konumunda bulunuyor. Son tanımlanan türlerle birlikte Türkiye’deki toplam Cephalaria tür sayısı 49’a, endemik tür sayısı ise 25’e yükselmiş durumda.
magazinfikir.com.tr olarak, bu değerli keşifte emeği geçen başta Rıfat Özdemir olmak üzere, Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibini tebrik ediyor, doğanın korunması ve bilimsel araştırmaların desteklenmesi konusundaki hassasiyetimizi bir kez daha vurguluyoruz. Çameli Belediyesine ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a da destekleri için teşekkürlerimizi sunuyoruz.
